Pivara

Pivara je jedna od gradskih opština Kragujevca, upravnog središta Šumadije u centralnoj Srbiji. Ime je dobila po pivari osnovanoj u gradu u devetnaestom veku, i to ime i danas dobro opisuje karakter područja: stariji urbani sloj blizu centra, u kome stanovanje i proizvodnja stoje jedno uz drugo, a ne u uredno razdvojenim zonama.

Kao i ostale gradske opštine, Pivara je pre upravna jedinica nego jedno zaokruženo naselje — obuhvata deo izgrađenog grada i mirnija naselja na obodu. Ljudi koji ovde žive obično prvo kažu Kragujevac, pa tek onda Pivara.

Kragujevac je u prvoj polovini devetnaestog veka bio prestonica Kneževine Srbije, i mnogo toga što je Srbija tada prvi put dobila — prvu gimnaziju, prvo pozorište, veliki deo ranih državnih ustanova — dobila je upravo ovde. Zatim je došla industrija. Vojni zavod osnovan pedesetih godina devetnaestog veka vremenom je izrastao u fabriku automobila Zastava, a Kragujevac je ceo dvadeseti vek proveo kao jedan od glavnih srpskih fabričkih gradova.

Pivara je nastajala unutar te priče. Pivara po kojoj deo grada nosi ime bila je među ranim preduzećima, a stanovanje oko nje popunjavalo se kako su radnici dolazili. Same gradske opštine mnogo su kasniji upravni sloj, ucrtan tek kada je grad podelio svoju teritoriju.

Pošten razlog da se živi baš na Pivari jeste to što je ona obična kragujevačka svakodnevica, blizu centra, ali bez reprezentativnosti samog centra. Veći deo opštine je u pešačkoj ili kratkoj vožnji od gradskog jezgra, pa su prodavnica, škola i posao nadohvat ruke, a stambeni fond ide od starijih zgrada preko porodičnih kuća sa dvorištem do ponekog novijeg objekta.

Odgovara ljudima čiji je život ionako vezan za Kragujevac — posao u gradu ili u fabrici, porodica u blizini, bez putovanja do Beograda. Manje odgovara onima koji traže ujednačen, sređen stambeni kvart ili izbor kakav nudi veći grad. Kvalitet se menja od ulice do ulice, pa treba gledati konkretnu adresu, a ne opštinu.

Svakodnevica je ovde gradska u kragujevačkoj meri, što uglavnom znači da malo šta jeste daleko. Sitne dnevne obaveze obavljaju se u blizini stana ili u centru, koji je za veći deo opštine dovoljno blizu da se računa kao lokalni.

Sve veće deli se sa ostatkom Kragujevca — pozorište i muzeji u starom centru, fakulteti univerziteta i Spomen-park Šumarice na drugom kraju grada, koji je ujedno najveća gradska zelena površina i omiljeno vikend šetalište. Stanovništvo je izmešano, a ne razvrstano: starosedelačke porodice, radnici, studenti u iznajmljenim stanovima i ljudi doseljeni iz okolnih sela.

Kragujevac je dovoljno zbijen da se iz većeg dela Pivare do centra stiže pešice, a ostalo pokriva gradski autobuski prevoz. Tramvaja ni gradske železnice nema, pa se računa na autobus i sopstveni auto; parkiranje je ovde lakše nego u samom jezgru.

Za izlazak iz grada: Kragujevac je pored koridora Beograd–Niš, a ne na njemu, i na autoput izlazi regionalnim putem preko Batočine, dok drugi pravac vodi ka Jagodini i Pomoravlju. Pruga postoji i preko čvora u Lapovu izlazi na glavnu prugu, ali je spora i retko vozi. Većina putuje kolima ili međugradskim autobusom, a autobuske veze sa Beogradom su česte.